İmam Kurtubi'nin Uluvv Akidesi'ne Dair Ufak Bir Not

 İlim talebesi bu kardeşin, emrederek "Böyle şeyler söylemeyin" dediği nakilde Kurtubi'nin, Selef'in akidesini ispat etmesinden bahsediyoruz kendisinin o akideden olup olmamasından değil. Nitekim el Esma'ul Husna kitabında hem kendi inancını ortaya koyma hem de Selef'in mezhebini tespit etme anlamında paylaştığım nakilden daha sarih şekilde şu sözleri de söylüyor:

أظهر الأقوال ـ وإن كنت لا أقول به ولا أختاره ـ ما تظاهرت عليه الآي والأخبار، والفضلاء والأخيار، أن الله سبحانه على عرشه كماأخبر في كتابه بلا كيف، بائن من جميع خلقه، هذاجملة مذهب السلف 

الصالح

"-Ben bu görüşte olmasam ve bunu tercih etmesem de- bu kaviller arasında en zahir olanı ayetlerin, haberlerin ve fazilet sahiplerinin gösterdiği şekliyle Allah Subhanehu’nun kitabında haber verdiği gibi keyfiyetsiz olarak Arş’ının üstünde ve bütün mahlukatından ayrı olduğudur. Selef'in mezhebinin özeti budur."

İmam Kurtubi kendisi Selef'in mezhebinin bu olduğunu itiraf ediyor. Bu itirafla birlikte kendisi buna katılmadığını da söylüyor. Onun bu sözlerini ondan sonra gelen pek çok âlim ayıplamış ve çelişki olduğunu söylemişler. Onun bu sözlerle manevi yüceliği değil, zati yüceliği Selef'e bakan yönüyle ispat ettiğini ortaya koymuşlar. İlim talebesi bu kardeş kendisi de "bizatihi, kullarından ayrı olarak" gibi sözlerin hakikati ispat etmek için söylendiğini bilir. Bu kardeş bu işlerde yeni biri değil, isterse Kurtubi'nin bu sözleriyle neyi ispat ettiğini değerlendiren, kendisinin de muteber kabul ettiği âlimlerin sözlerine bakabilir. Onlardan hiç biri bununla kendi mezhebini yani te'vili ve tefvidi ispat ediyor demiyor ya da ben denk gelmedim. Kendisi denk geldiyse ikimizin de muteber kabul ettiği âlimlerden Kurtubi'nin bu sözleriyle hakiki uluvv'u kast etmediğini ispat edebilir. Mesela bu konuda yüksek derecede itibar ettikleri Ebu Katade el Filistini'ye Kurtubi'nin bu sözleriyle neyi kast ettiğini sorabilir. 

Allame Seffarini (Rahimehullah) Kurtubi'nin ben bu görüşte değilim sözüne şu notu düşer:

وفي قوله رحمه الله تعالى: (وإن كنت لا أقول به) غاية العجب لأنه اعترف بتظافر الآيات القرآنية عليه ودلالة الأخبار النبوية إليه وتعويل السلف الصالح الأخيار عليه فكيف يليق من مثله أن يقول: (وإن كنت لا أقول به ولا أختاره) مع الدلالات القرآنية والأحاديث النبوية، وكونه معتقد الرعيل الاول والحزب الذي عليه المعمول، ولعله إنما خاف من دسائس الحساد ودسائس أهل الزيغ والفساد وإفتراء ذوي البدع والإلحاد والله تعالى الموفق "

"Kurtubi'nin (Rahimehullah) -Her ne kadar ben bunu söylemesem de- sözü acayipliğin zirvesidir. Onun gibi birine Kuran ayetlerinin bunu açıkça ortaya koyduğunu, Nebevi haberlerin bunu desteklediğini ve Selef'in inancının da bu olduğunu itiraf etmesine rağmen "Ben bunu söylemiyorum ve bu görüşü tercih de etmiyorum" demek yakışır mı? Muhtemelen bunu hasedinden, desiselerinden emin olamadığı kimselerden çekindiği için söylemiştir."

Aynı asırda olduğu kimi mutaassıpların şerrinden korktuğu için bu notu düşmüş sözü her ne kadar tartışmaya açık olsa da Allame Seffarini bile onun bu sözlerini şaşkınlıkla karşılamış, bu sözlerle ispat ettiğinin manevi yücelik değil, zati yücelik olduğunu kabul etmiş, buna rağmen Halef'in mezhebini tercih etmesini garip karşılamıştır. 

Her halükarda tartışma Selef'in mezhebinin ispatı üzerinden yürüyor, yoksa haleften birilerinin mezhebinin ne olduğu üzerinden değil. Umarım kasıt anlaşılmıştır.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Halis Bayancuk'un Ebu Hanzala'ya Yaptığı Reddiye'ye Ufak Bir Dipnot

BİR ŞARLATANIN ÖYKÜSÜ

Suriye Güncesi (11)